Wéber Anikó: Erdő a tó mélyén

Illusztráció: Bezerédi Zsófia

Kulcsszavak: arc, erdő, tó (бет, орман, көл)

Élt egyszer az erdő szélén, a patak partján egy fiatal lány. Reggelente korán kelt, bevetette fehérpaplanos ágyát, majd a kert végében csordogáló patakot követve kisétált a tópartra. Megmosta a kezét, megmosta az arcát, majd leült, és csak nézte, nézte a tó tükrét. A vízben megismétlődött a kinti világ. Az erdő, a fenyők, a zöld lombok a tóban még szebbnek tűntek, mint körülötte a parton. De a leggyönyörűbbnek az arcát látta. Míg a tóból nagy, csillogó szemek néztek rá vissza, addig az otthoni tükörben, az ablakokon, a patakban vagy a többiek tekintetében sápadt, komor arca volt. Ha elhagyta a partot, és visszament a faluba vagy az erdőbe, az emberek azt mondogatták, a lombok arról susogtak, a madarak azt csiripelték, hogy érte nem fog eljönni a királyfi fehér lovon. Senki sem viszi majd őt aranyos palotába. Ezért szeretett a lány inkább a tóparton ücsörögni. Hiszen a napsütötte hullámok más jövőt jósoltak neki. A víztükörben varázslatosnak látta magát.

Анико Вебер: Көл түбінің сиқыры

Суретші: Жофия Безереди

Негізгі сөздер: бет, орман, көл (arc, erdő, tó)

Ерте, ерте, ертеде, ну орманның шетінде, сылдырлап аққан бұлағы бар көл жағасында бір жас қыз өмір сүріпті. Ол күнде таңертең ерте тұрып, аппақ зығыр көрпесін жинап, бұлақты бойлай орман шетіндегі көлге баратын. Көл суына бетін жуып, судағы бейнесіне тамсана қарап отыратын. Су тұңғиығы оның айналасындағы әлемді мүлде өзгеше етіп көрсететін. Жасыл қарағайдың суға шағылысқан бейнесі шынайы өмірдегіден әлдеқайда әдемі, биік көрінетін. Ең кереметі, суға қараған сәтте қыздың өзінің келбеті де ерекше сұлуланып кететін. Судан оған ботадай мөлдір көзді, ақша бұлттай аппақ қыз қарап отыратын. Үйдегі айнадан оның жүзі мүлде басқа болып көрінетін. Оған үнемі  жүзін мұң басқан, көзінде жарқылы жоқ, боп-боз,  қыз қарап тұратын. Оның осындай сұрықсыз келбеті терезе әйнектерінен де, басқа адамдардың жанарынан да көрінетін.

Көлден кетіп, қыстаққа бет алған кезде адамдар сыбырлап, ағаштар шуылдап, құстар сұңқылдап: «бұл қызға ақ боз атты ханзада ешқашан келмейді, оны ешкім алтын сарайға алып кетпейді», - деуші еді. Міне, сол себепті де ол көл жағасында отырғанды ұнататын. Күн нұрына шомылған толқындар оған басқа болашақты көрсетуші еді. Ол судағы бейнесін қызықтап, бір ғажайыптың боларына сенетін.
«Шіркін, келбетім судағыдай сұлу болса ханзада келіп мені алып кетер еді-ау», - деп көлдегі бейнесінен көз алмай күрсінуші еді. Орманның судағы бейнесі де оған сондай керемет, тылсым құпияға толы көрінетін.
Бір күні ол көлге барып тұрмақ болып шешті. Әуелі еркелеген толқындарға тізесіне дейін кешіп барды да,  бірте-бірте тереңдей берді. Көл суы мойнына жеткен кезде терең тыныс алды да, суға басымен сүңгіп кетті. Бастапқыда су астында ауасыз жарты минут қана шыдағанымен, бірнеше күннен кейін ол демін екі минут бойы ұстап тұратын болды. Осылайша күн сайын суға сүңгіп, көп уақытын су астында өткізетін. Сөйтіп жүргенде орманға күз де келді. Ағаштар алтын, қоңыр, қызыл түсті қамқасын жамылды; емен жаңғақтары тарсылдап жерге төгілді; суық жел бұтақтарды шайқап, жапырақтарды үзді. Тіршілік дамыл тауып, қыстың келуін күтіп жатты. Алғашқы аязбен көлде мұз қатты, енді қыз көлге түсе алмайтын болды. Бірақ ол сонда да күн сайын көлге келіп, айнадай жылтыраған мұздағы бейнесіне қарауын қоймады. Бірақ аяз шымшылған беті қып-қызыл болып көрінуші еді. Енді ол көктемді асыға күтті. Міне, көптен күткен көктем де келді! Қыз көлге қайтадан келіп, уақытының көбін су астында өткізетін болды. Көл түбінен ол тойға баратын арудай жасанған сәнді ағаштарды тамашалап жүрді. Бұл кезде су астында бірнеше сағат жүзе алатын еді.
Жаз келіп, күн ысыған кезде ол көлге біржола көшіп келуді ұйғарды. Әуелі өзімен бірге біраз киімін алып келді. Содан кейін өзен түбіне тарағы мен әшекейлерін салатын сүйікті қобдишасын әкелді. Күн сайын үйдегі заттарды: ыдыстарын, үйдегі ұсақ-түйектерді, тіпті жиһаздарды көл түбіне тасыды. Сөйтіп көл астынан өзіне жаңа үй дайындап алды. Ол су астына айнасын да ала келді. Су астындағы айнадан оның келбеті жердегіге қарағанда әлдеқайда әдемі көрінетін. Қыз өте бақытты еді. Көл оның жаңа мекеніне айналды.
Ол көл түбінде екі жылға жуық тұрды. Ақыры көптен күткен ханзадасы да келді. Ханзада көлдің толқындарына сүңгіп, екеуі бірге жүзіп, бірге ойнай бастады. Қыз арманым орындалды деп қуанды. Тек күндердің бір күні ханзада оны өзімен бірге сарайына ертіп кеткісі келген кезде, жүрегі атқақтап «сарайда айна бар ма?» — деп сұрады.
– Қонақ күтетін және той кештерін өткізетін залдың қабырғасы айнадан жасалған, — деп масаттана жауап қатты ханзада.
– Қап! - деп күрсінді қыз.
– Уайымдама, ол жер саған ұнайды. Сарайдың маңында дәл осы жерден айнымайтын орман бар. Ол жерде өз үйіңдегідей жүресің, - деп оны тыныштандыруға тырысты. Бірақ бұл сөз қызды жұбата алмады.
– Ол жақта көл бар ма?
– Көл жоқ, - деді ханзада. – Бірақ сарай бағы мен орман арқылы өтетін өзен бар.
Қыз қорыққаннан дірілдеп кетті. Ол судан шықса келбетінің судағыдай әдемі болмайтынын білетін. Егер ханзада оны жек көріп кетсе ше? Бірақ ханзада айтқанынан қайтпай, «екеумізді ешкім де айыра алмайды» деп қызды көндіруге тырысты. Қыз оған сенді. Ханзаданың соңынан оның сарайы тұрған алыс орманға еріп барды. Сарайда олар керемет салтанатты үйлену тойын өткізді. Тойға ханзаданың достары мен туыстары келді. Барлығы дәмді ас ішіп-жеп, билеп, жеті күн, жеті түн көңіл көтерді. 
Бірақ үйлену тойынан кейін қыздың көңіл-күйі түсіп, жабырқай бастады. Ол күн сайын қабырғасы айнадан жасалған бөлмелерде серуендейтін. Қай жаққа қараса да ол өзінің бозарған әрсіз әлпеті мен жалынсыз көзін көретін болды. Оған өзінің ұсқынсыз кейпі ұнамайтын. Ол көлден көрінетін бейнесін сағына бастады. Судағы бейнем ғана нағыз сұлу еді, менің нағыз көркім сол еді деп аңсай бастады. Сарайда өзін бетперде киіп жүргендей сезінді. Өзінің шынайы бейнесі көлдің түбінде қалғандай.
Бастапқыда ол бұған назар аудармауға тырысқан. Өйткені ханзада оны сүйетін еді. Күн сайын оның сұлулығын айтып, құлағына сыбырлайтын. Бірақ қыз оның қызметшісінің көзінен үнемі «ханзада мынадай ұсқынсыз қызға қалай үйленді екен? Көзі соқыр болып қалған ба? Әлде мына қыз оны дуалап алған ба?» деген сұрақты оқитын.
Қыз бәрінен түңіліп кетті. Айнаға да, өзіне жақтырмай қараған сұраулы жүздерге де назар аудармайтын болды. Өзгелердің көзқарасы мен айнаны қатты жек көрді.
Ақыры ханзадаға өзінің көлге кеткісі келетінін жасырмай айтты. Ханзаданың көңілі жабырқап қалды. Ол қызбен бірге кете алмайды. Сарайда қалуы керек. Көл түбінде жүріп ел басқара алмайды ғой. Ол қызды сарайда қалдыру үшін барлық жағдайды жасаймын деп уәде берді. Сарайдағы бар айнаны алып тастады, барлық қызметкерді қуып жіберді. Бірақ бәрі бос әурешілік болды, қызды ешнәрсе ұстап тұра алмады. Ол өзінің сұлу жүзін көргісі келді.
Қыз көлдегі бейнесін сағынып, құсалана бастады. Ақыры жылай-жылай ханзадасымен қош айтысып, орманнан өтіп, тау асып, даланы артқа тастап үйіне оралды. Содан кейін бірден көлге тартты. Суға сүңгіп жүзе жөнелді.
Содан бері ол көл түбін мекен етеді. Таң атқаннан кеш батқанша өзінің судағы бейнесіне, аспанға, орманға, жыл мезгілдерінің ауысуына қарап отырады. Бүкіл әлемге көлдің тұңғиығынан көз тігеді.

Аудармашылар: Кинга Людвик-Титтел, Мира Сембайқызы. Редактор: Ділдар Мамырбаева

Дуйсебай Нұрайым: көл (tó)

Ассоль Сас: айна (tükör)

Мира Сембайқызы: Айдаһар мінген бала

 

Суретші: Алмас Сырғабаев

Негізгі сөздер: шоколад, айдаһар, торт (csokoládé, sárkány, torta)

Жаһанды қанша айналып ұшқаны белгісіз. Бір кездері қарнын тойдырып, қанатын жайып көкке көтеріліп кеткен еді. Содан бері талай елді, талай тарихты көрді, талай дәуірді артта қалдырды. Бүгін біраз тынығып алмақ болып, қонуға жайлы жер іздеп біраз ұшты. Бір кезде қалың ағаштың ортасындағы алаңқайда кітап отырған баланы көріп, артқы жағына келіп қонды. Бала кітаптан бас алмады, кітаптың қызығына еніп кеткен сияқты. Айдаһар да оның ойын бөлмейін деп отыра берді. Кітабын оқып біткен бала оның бетін жауып, жақсылап тұрып бір керіліп, көк шөпке шалқалап жата кетті. Сол кезде ғана артқы жағында отырған айдаһарды көрді. Қорыққан жоқ.
– Сәлем! – деп қуанып кетті қайта.
– Амансың ба, балақай! – деді айдаһар да баланың өзінен қорықпағанын қуанып.
– Сен кәдімгі айдаһарсың ба?
– Иә.
– Қандай керемет! Мен қазір ғана айдаһар жайлы ертегіні оқып бітіріп едім. Бірақ ол жерде сені мейірімсіз етіп көрсетіпті. Сен қазір мені жеп қоймайсың ба?
Айдаһарды ашу кернеп кетті. Аузынан жалын шашып, әп-сәтте бәрін жайпап тастайтын сезім бой көреді. Бірақ өзіне қорықпай, жай ғана риясыз қызыға қарап отырған баланың жүзін көріп, бірден сабасына түсті.
– Жоқ, жемеймін.
– Бірақ қарның ашқан шығар, иә?
– Иә.
– Онда тұра тұр, мен қазір келем... – деп бала үйіне қарай жүгіріп кетті де, шоколад пен үлкен бір торттың жартысын алып келді. – Міне, мынаны жеп көрші. Өте тәтті.

Айдаһар қоңыр затқа қорашсынып қарап тұрды да, баланың түрінен өзін алдап тұрмағанын түсініп, шоколадты тілімен іліп алып жұтып жіберді. Тәтті екен ғой! Содан кейін тортты жеді. Бала алдамапты. Өте тәтті екен ғой. Өмірінде мұндай тәттіні жеп көрмепті.
– Ұнады ма?
– Иә, қатты ұнады. Тағы жесем бола ма?
– Бүгінге осы жетеді. Тәттіні көп жеуге болмайды.
Тәтті жеп көңілі жайланған айдаһар балаға өзінің қайдан келгенін, не көргенін айтып берді. Екеуі көк шөпке шалғасынан түсіп жатып, зеңгір көкті, ақша бұлтты қызықтап көп әңгіме айтты.
– Үлкендер қызық, мамам маған кейде қызыл табақты әкеліп берші дейді. Ол табақтың шеті ғана қызыл, қалған жерінің барлығы аппақ. Мен «Мама, бұл ақ табақ қой» десем, «Жоқ, бұл қызыл табақ» дейді.
– Мен туралы да солай ойлайды ғой. Айдаһар деген аты бар, өзі үлкен, әрі ұсқынсыз. Демек мейірімсіз, қорқынышты жаратылыс деп есептейді.
– Ал мен олай ойламаймын. Сен өте мейірімді, сүйкімдісің...Сен көк жүзін көп шарладың ғой. Жұлдыздарды санадың ба?
– Санап көрмек болдым, бірақ санынан жете алмадым. Өте көп екен.
– Миллион ба, миллиард па, әлде... бір гугл ма?
– Адамдар санмен өлшегенді жақсы көресіңдер, ә?
– Иә. Солай жеңіл сияқты. Айдаһар, егер миллиард жұлдыз болса, соның бәрін санау үшін қанша уақыт кетер еді деп ойлайсың?
– Ол сенің санау әдісіңе байланысты ғой. Бір-бірлеп санасаң миллиард уақыт кетеді. Жүз мыңдықпен санасаң, азырақ уақытың кетеді.
Күн кешкіріп, баланың ата-анасы жұмыстан келетін болғандықтан, ол айдаһарды бақшадағы қалың жеміс ағашының арасына жасырып, үйіне кетті. Осылайша ол күнде ата-анасы жұмысқа кеткенде, өзі мектепке баратын уақытқа дейінгі уақытын жаңа досымен бірге өткізетін болды. Екеуінің бұрыннан бір-бірін сағынып әрең көріскен жандардай әңгімелері таусылмады. Бала оған күнде шоколад пен торт әкеліп беріп жүрді.
– Қолыңдағы не нәрсе?
– Смартфон ғой. Ақылды телефон.
– Адамнан да ақылды ма?
– Иә, кейбір адамдардан ақылды.
– Оны кім жасады?
– Бір ақылды адам жасады.
– Адамдардың өздері жасаған затты өздерінен ақылды деп есептейтіні қызық екен. Ал мен ұшып келген дәуірлерде адамдардың ақыл туралы ойы басқаша болған. Мысалы, көздеген жеріне дәл тиген талай жебені көрдім. Бірақ оны ешкімнің оны «ақылды жебе» дегенін естімеппін.
Бала иығын қиқаң еткізді. Айдаһар оның өзін түсінбегенін ұқты. Бүгін айдаһар баладан:
– Аспанға ұшқың келе ме? – деп сұрады.
– Әрине!
– Кел онда, арқама мін. Жалымнан мықтап ұста, жарай ма?
Бала көп ойланбастан айдаһардың арқасына қарғып мініп, жалына жармасып алды. Қанатын қағып-қағып жіберіп көкке көтерілген кезде баланың жүрегі аузына тығылғандай болды. Бірақ жоғары көтерілген сайын бойын қуаныш керней берді. Міне, үйі де, ағаш толы бақшасы да, тіпті ауылы да алақандай болып қалды. Алыстан көрінетін таулардың биік шыңына көктен қараған қандай керемет! Айдаһар ауылды да, қаланы да шарлап ұшты. Жердегі адамдар смартфондары мен камераларын аспандағы айдаһарға, яки айдаһар мінген балаға бағыттап шытырлатып түсіріп жатыр, түсіріп жатыр. Көп ұзамай әлеуметтік желілерде, телевизияда айдаһар мініп ұшып жүрген баланың суреті, видеосы қаптап кетті. Оған әркім әртүрлі пікір айтып, жазып жатты. Тек ол пікір бала мен айдаһарға ғана жеткен жоқ. Өйткені айдаһарға адамдардың, ал балаға тек өз ережелерін тықпалайтын ересектердің пікірі маңызды емес еді.
Айдаһар мінген баланы іздеп тілшілер камераларын көтеріп ауылға қарай ағылды. Ғалымдар мен шенеуніктер айдаһарды зертханаға алып кетпек болды. Ересектер солай істеген дұрыс деп шешкен сияқты. Бала айдаһармен қоштасуға бір күнге рұхсат сұрады. Бәрі басын шұлғып келісім беріп, ертең келмек болып тарасты.
– Сені алып кетеміз дейді... – деп жыламсырады бала.
– Не үшін?
– Білмеймін...Үлкендер өздеріне ұнаған нәрсесін осылай алып кете береді.
– Менің барғым келмесе де ме?
– Иә.
Айдаһар мен бала ұзақ үнсіз отырды. Екеуі де аз күнде бір-біріне бауыр басып қалып еді. Айдаһар баланың арманын орындап аспанға ұшырды. Бала айдаһардың бойындағы мейірімді оятты. Екеуі ай туғанша отырды.
– Онда, мен кетейін.
– Мені де ала кетші...
– Жоқ, сенің ата-анаң, елің-жерің бар. Олардан алыстап кетуіңе болмайды. Ал мен еркін ұшқан айдаһармын. Бірақ кейін сені іздеп келемін деп уәде беремін.
– Уәде бересің бе? Кейбір үлкендер сияқты алдап кетпейсің бе?
– Жоқ, алдамаймын. Бірақ мен қайтып келгенше сен де сол үлкендер сияқты болып кетпейсің бе?
– ...
– Онда, көріскенше аман бол балақай. Тортың мен шоколадқа көп рахмет. Енді менің аузымнан жалын емес шоколад атқылайтын шығар, — деп күлді айдаһар.
Бала айдаһардың ұзын мойнынан құшақтап, жалын сипады. Жылағысы келіп, тамағына өксік тығылды. Бірақ жыламады. Әкесі «Жігіттер жыламайды» деген. Айдаһар да бала ерекше иілі тағзым еткендей болды да, қанатын қағып көкке көтеріліп, толған айды бетке алып ұшып кетті. Бала қолын бұлғап қала берді.

***

Кейін бала есейгенде айдаһар баланы іздеп келді ме, жоқ па, оны ешкім білмейді. Бәлкім іздеп келіп, таппай кеткен болар. Есейіп, ересектер әлеміне енген бала айдаһарды өзінің қиялы деп қабылдап, оны күтпеген де шығар.

Ассоль Сас: айдаһар (sárkány)

Цецилия Шимони: бүркіт (sas)

Қайрат Жәйірбек: айдаһар (sárkány)

Қайрат Жәйірбек: қазақ, Қазақстан, бүркіт (kazak, Kazahsztán, sas)

Mira Sembaykyzy: A sárkányok ezredik gyermeke

Illusztráció: Almas Syrgabaev

Kulcsszavak: csokoládé, sárkány, torta (шоколад, айдаһар, торт)

Hosszú idővel ezelőtt érkezett, hogy mennyivel, senki sem tudja. Talán csak kiterjesztette a szárnyait és szállni kezdett, ilyen egyszerűen történhetett. Látta a földeket és országokat, maga mögött hagyta a történeteiket, míg a mába jutott. Végül körbenézett, és egy kényelmes helyet keresett, hogy kipihenhesse magát.

Egy fiúcskát látott könyvvel a kezében egy fa alatt. Oda ereszkedett le, óvatosan, nehogy megzavarja. A fiú valóban nem vette észre az érkezését, annyira belemélyedt a könyvébe, amikor azonban az utolsó oldalt is elolvasta, becsukta a kisfiú a könyvet, és a tenyerébe temette az arcát.

Kinyújtóztatta elgémberedett tagjait, és hanyatt feküdt a fűben. Amikor végül hátrapillantott nem ijedt meg, pedig egy sárkány kíváncsi tekintetével szembesült. Azért kissé megszeppenve köszöntötte:

– Helló?!

– Szervusz, drágám! – felelte kedves, simogató hangon a sárkány. – Hogy vagy? Látom, nem félsz.

– Te egy szokványos sárkány vagy, ugye?

– Nos, igen.

– De klassz, épp sárkányos történeteket olvastam! Ott minden sárkány gonosz. Figyelj, ugye nem eszel meg? – kérdezte a fiú mégis aggódva.

A sárkány megvetően fújt egyet, mire lángok csaptak ki az orrából. A fiú térdre esett. 

– Nem eszem gyereket – mondta végül a sárkány megnyugodva.

– Na, várj! – kiáltott a fiú és elszaladt.

Amikor visszatért, sütit és csokoládét tartott a kezében.

Abdraim Tolymbek: A barna bárány

 

Illusztráció: Aidarbek Gazizuly

Kulcsszavak: ég, fű, bárány (aспан, шөп, қозы)

Makrancos volt a hároméves csikó, tépte, rágta a zablát. Teljes erejéből húzta a kantárt a pisze, napcserzette arcú fiú, de a csikó csak nem engedelmeskedett.
Nyugodt volt a vidék, csak néhány veréb röpdösött a kék égen, mozgásnak más jelét nem lehetett látni. Csendes volt az árvalányhajas, seprőfüves sztyeppe. Észrevétlenül bújtak meg a távolban az aul jurtái.
A fiú, Aitkazi először indult ilyen nagy útra. Amikor felnyergelte a csikót, bátyja, Amirgazi többször is figyelmeztette, hogy a ló nyakas, forróvérű és kiszámíthatatlan. Aitgazi óvatosan ügetett hát egy darabig, aztán kíváncsiságból a ló oldalába nyomta a sarkát. Nekiiramodott a csikó, mint a szélvész.
A fiú engedte egy kicsit szaladni, aztán megrántotta a kantárt.
– Eleget szaladtál? Állj meg, te bolond! – kiáltotta neki.

Birkanyáj legelt a hegyoldalban. A fű közt, törökülésben ült Szeilhan apó. Válla széles, mint a birkózóké, feje kopaszra nyírva. Csillagos, pej lova mellette legelészett.
– Adjon Isten jó napot! – köszöntötte a fiú.
– Isten hozott tégedet is! Nagyszerű, hogy itt vagy, immár pásztorként. Nem először vagy állatok között, ismered őket, kiskorod óta. Látod, dús legelők vannak erre, a Zöld-fennsík földje kiváló. Magas és sűrű a növényzet, hajladozik a szára, az állatok alig látszanak ki belőle. Figyeld csak meg, hogy a juhok mennyire nagy területen legelnek! Majd később össze kell őket terelni. Figyelj majd oda, van egy barna bárány, amelyik gyakran lefekszik a magas fű közé. Tartsd rajta a szemed, nehogy elmaradjon a nyájtól!
Azzal az öreg pásztor visszalovagolt a faluba. Aitkazi pedig ottmaradt, hogy vigyázzon a nyájra. A mobiltelefonjára nézett, öt órát mutatott. Este nyolcig jó sok idő van még – gondolta. Felidézte Szeilhan apó elismerő szavait. Kinek kell sok pénz – gondolta. – Amikor a figyelem, meg a tisztelet, ahogy az apó bánt velem, sokkal többet ér. Pedig csak egy gyerek vagyok. 
Aitkazi felnézett a tiszta égre. A szél lágyan borzolta a füvet. A fiú béklyót vetett a ló elülső lábára, aztán elengedte. Tudta, hogy nem távolodik el messzire. Leheveredett a zöld gyepen, bámulta az eget, és ábrándozott. Aztán elszundított, és amikor felébredt, fogalma sem volt, mennyi idő telhetett el így. Riadtan felugrott. A pej csikó izgatottan tekergette a fülét. A hegy oldalán, mint a díszek, csüngtek a birkák. A távolban elmosódó pontok jelezték a nyáj szélét.
A napkorong már a látóhatárra ért. Aitkazi gyorsan felült a lovára, összeterelte a szétszóródott nyájat, és az aul felé hajtotta őket. Egyszer csak elgyötört bégetést hallott. Megfordult, és látta, hogy egy anyajuh fordult vissza a hegy felé.
– Vajon mi történt? Itt valami nincs rendben! – kiáltott fel a fiú.
Megrántotta a zablát, megfordult, és követte az anyajuhot. A magas fűben egy barna bárány feküdt. Fel akart állni, lépni próbált, de megbicsaklott a lába, és összecsuklott. A hátsó lába sánta volt szegénynek. A fiú megszánta, felvette. Ahogy vitte, belesajdult a karja. Kicsi volt a bárány, mégis nehéz.
Az anyajuh féltette a kicsinyét, idegesen ugrált Aitkazi körül. Nekiment a fiúnak, öklelte is. Nem sok híja volt, hogy fellökje.
A lebukó nap vörösre festette a végtelen síkságot. Aitkazi mégsem hagyhatta ott a bárányt, hiszen éjjel a farkasok széttépnék! De mi lesz, ha szétszéled a nyáj, amíg a báránnyal vesződik?
A fiú megijedt. Ám abban a pillanatban egy lovas jelent meg a távolban. Gyorsan közeledett. Lehetséges lenne, hogy éppen őt keresi? Ahogy a közelbe ért, Aitkazi felismerte: a bátyja volt az, Amirgazi.

Fordította: Babakumar Khinayat, Majoros Nóra. Szerkesztette: Nagy Izabella 

Klesitz Piroska: Ló (aт)

Assol Sas: Bárány (қой)

Kneipp Virág: Mező (көгал)

Miklós Rita: Juh (қой)

Толымбек Әбдірайым: Қоңыр қозы

Суретші: Айдарбек Ғазизұлы

Негізгі сөздер: aспан, шөп, қозы (ég, fű, bárány)

Ауыздықпен алысқан асау құнан кішкентай иесіне ырық берер емес. Тәмпіш танау қара бала шаужайлап-ақ келеді. Төңірек тым-тырыс, зеңгір көкте әуелеп ұшқан бозторғайдан өзге тіршілік белгісі білінбейді. Ақселеу мен изені аралас маң дала тоң-торыс. Ауыл үйлері көз ұшында әзер-әзер бұлдырап көрінеді.
Айтқазының құнанға алғаш мінуі. Ағасы Әмірғазы атты ерттеп аттандырар алдында, ұзақ шаппа, құнанның басы қатты және қызбалығы бар деген қайта-қайта тапсырып. Шоқырақтай  желіп келе жатты да, әуестік билеп  тебініп қалғаны сол еді, келесі сәтте екпіндей шауып, зулай түсті кер құнан.  Біраз уақыт басын жіберіп алды да, тізгін тартты.
– Осы да жетер? Тоқтай ғой тентегім!..